NEC TEMERE NEC TIMIDE

 Zaczątek niniejszej pracy pisałem po roku 2000 na prośbę ówczesnej przewodniczącej Rady Miasta Gdańska p. Elżbiety Grabarek-Bartoszewicz. Teraz, po ponad dwudziestu latach, po niezbędnej aktualizacji, doczekała się publikacji. Tytułową dewizę NEC TEMERE NEC TIMIDE (Ani zuchwale, ani bojaźliwie) zapisano po raz pierwszy w końcu XVI w. na nadprożu przejścia z Zimowej do Letniej Izby Rady w Ratuszu Głównego Miasta. Już wtedy kierowały się nią gdańskie władze.

Treść obejmuje czasy od początków ustroju miejskiego w XIII w. do zajęcia miasta przez Prusy w drugim rozbiorze w 1793 r., z krótką informacją o późniejszych zmianach. Jeżeli, jak wiele na to wskazuje, gmina na prawie miejskim istniała tu już w 1227 r., to był to jeden z pierwszych działających samorządów komunalnych na ziemiach polskich. Prawa miejskie wcześniej otrzymało tylko kilka miast śląskich (najwcześniej, w 1211 r., Złotoryja). Gdańsk był jednak miastem wyjątkowym. Dzięki przywilejom polskich królów i pracowitości mieszkańców stał się największym i najbogatszym miastem w Polsce, a wielki handel morski i skład etniczny mieszkańców pomagały w zacieśnianiu międzynarodowych kontaktów.